Synagoga

O obiekcie

Mała Synagoga we Włodawie, określana także jako dawny bet ha-midrasz, jest częścią wyjątkowego zespołu synagogalnego zachowanego w centrum miasta. Budynek powstał pod koniec XVIII wieku – jego istnienie potwierdzają źródła pisane z lat 1782–1786. W przeciwieństwie do reprezentacyjnej Wielkiej Synagogi pełnił przede wszystkim funkcję domu modlitwy oraz miejsca studiowania Tory i ksiąg talmudycznych.

Architektura Małej Synagogi odzwierciedla jej użytkowy charakter. Murowany budynek wzniesiono na planie prostokąta, z główną salą modlitw dla mężczyzn oraz przedsionkiem usytuowanym od zachodu. Nad nim znajdowała się modlitewnia przeznaczona dla kobiet. Prosta forma obiektu nawiązuje do niewielkich bóżnic i domów studiów charakterystycznych dla żydowskich miasteczek dawnej Rzeczypospolitej.

W latach 1915–1916 synagoga została poddana remontowi, podczas którego zmieniono między innymi formę części otworów okiennych. We wnętrzu zachowały się fragmenty polichromii z hebrajskimi inskrypcjami pochodzące z lat 30. XX wieku. Niemal całe pierwotne wyposażenie, w tym bima i aron ha-kodesz, zostało jednak zniszczone podczas II wojny światowej. W okresie okupacji niemieckiej budynek utracił swoją funkcję religijną i był wykorzystywany między innymi jako sklep oraz magazyn.

Po wojnie obiekt znajdował się w złym stanie technicznym i był wykorzystywany do innych celów. W drugiej połowie XX wieku rozpoczęto jego remont i adaptację na potrzeby muzealne. Od 1983 roku Mała Synagoga jest częścią Muzeum – Zespołu Synagogalnego we Włodawie. Wraz z Wielką Synagogą i Domem Pokahalnym tworzy jeden z najcenniejszych zachowanych zespołów zabytków związanych z historią społeczności żydowskiej we wschodniej Polsce.

Mała Synagoga we Włodawie została również udokumentowana cyfrowo w ramach projektu Kultura3D. Model 3D wykonany metodą fotogrametrii pozwala szczegółowo odwzorować bryłę budynku i jego elementy architektoniczne. Cyfrowa dokumentacja wspiera ochronę zabytku, popularyzację wiedzy o dziedzictwie żydowskim oraz umożliwia zapoznanie się z obiektem niezależnie od miejsca jego fizycznej lokalizacji.