Synagoga

O obiekcie

Wielka Synagoga we Włodawie jest jednym z najcenniejszych zabytków dziedzictwa żydowskiego na Lubelszczyźnie i jednym z najważniejszych zachowanych elementów dawnego żydowskiego krajobrazu miasta. Wzniesiono ją w latach 1764–1774 w miejscu wcześniejszej drewnianej bóżnicy. Budowę finansowała miejscowa gmina żydowska przy wsparciu rodu Czartoryskich, ówczesnych właścicieli Włodawy. Projekt świątyni jest powszechnie wiązany z działającym w regionie architektem Pawłem Antonim Fontaną, choć jego autorstwo nie zostało jednoznacznie potwierdzone.
Późnobarokowa synagoga wyróżnia się monumentalną bryłą i charakterystycznym układem dziewięciopolowej sali modlitw. Jej sklepienie wspierają cztery kolumny, pomiędzy którymi znajdowała się bima – miejsce przeznaczone do odczytywania Tory. Do głównej sali przylegały przestrzenie przeznaczone dla kobiet. Jednym z najcenniejszych zachowanych elementów wnętrza jest polichromowany aron ha-kodesz, wykonany w 1936 roku po pożarze, który dwa lata wcześniej zniszczył część dawnego wyposażenia świątyni.
Przez blisko dwa stulecia Wielka Synagoga była jednym z najważniejszych miejsc życia religijnego i społecznego żydowskich mieszkańców Włodawy. Przed II wojną światową Żydzi stanowili znaczną część ludności miasta, współtworząc jego kulturę, handel i codzienne życie. Zagłada miejscowej społeczności w czasie okupacji niemieckiej przerwała tę wielowiekową historię. Budynek synagogi został pozbawiony swojej funkcji religijnej i był wykorzystywany m.in. jako magazyn.
Po wojnie obiekt nadal pełnił funkcje magazynowe, a następnie został poddany pracom remontowym i konserwatorskim. Od 1983 roku Wielka Synagoga we Włodawie jest częścią Muzeum – Zespołu Synagogalnego we Włodawie.
Wraz z Małą Synagogą i Domem Pokahalnym tworzy wyjątkowy zespół zabytków przypominający o wielowiekowej obecności społeczności żydowskiej nad Bugiem. Dziś synagoga jest nie tylko cennym zabytkiem architektury, lecz także miejscem pamięci i ważnym świadectwem wielokulturowej historii Włodawy oraz wschodniej Polski.
Cyfrowa dokumentacja 3D Wielkiej Synagogi pozwala zachować jej architekturę i detale w formie cyfrowej, a jednocześnie udostępnia ten fragment dziedzictwa kulturowego odbiorcom niezależnie od miejsca, w którym się znajdują.